Uji i pijshëm nuk është lojë politike, por e drejtë themelore e njeriut!
Shkup, 30 korrik 2026 – CIVILi dhe njësia organizative CIVILi i Gjelbër u bëjnë thirrje urgjente të gjitha institucioneve shtetërore, partive politike dhe autoriteteve lokale që të ndërpresin menjëherë përplasjet politike dhe akuzat e ndërsjella në lidhje me krizën aktuale të ujit të pijshëm. Kërkojmë veprim të vërtetë, gjithëpërfshirës në nivel kombëtar për mbrojtjen e shëndetit publik dhe të drejtave themelore të njeriut të qytetarëve.
Kriza që po dëshmojmë, ku uji i rubinetave në disa komuna është bërë burim i mundshëm infeksioni, nuk është vetëm kolaps infrastrukturor; është shkelje e drejtpërdrejtë e së drejtës themelore të njeriut për ujë të pijshëm, të pastër dhe të sigurt. Uji është nevojë elementare ekzistenciale, ndërsa realiteti aktual tregon se kjo e drejtë është rrezikuar seriozisht nga neglizhenca sistemike, politika, mosdija dhe papërgjegjshmëria.
Situata alarmante në Gostivar, ku epidemia preku mijëra njerëz, është një paralajmërim serioz. Hiperfokusimi në këtë komunë – pothuajse ekskluzivisht përmes prizmit politik, madje edhe atij etnik – e mjegullon krizën shumë më të gjerë në nivel të mbarë vendit. Qytetarët në Krushevë, Vallandovë, Pllasnicë, Pregllovë dhe vende të tjera përballen me rreziqe të ngjashme. Spitali i Specializuar për Sëmundje të Mushkërive në Leshkë është pa ujë të sigurt për pije prej një dekade. Kjo është e papranueshme.
CIVILi dhe CIVILi i Gjelbër shprehin shqetësim të thellë për shmangien e vetëdijshme të trajtimit të kësaj çështjeje si një krizë që i përket të gjithëve në vend. Aktorët politikë garojnë në kërkimin e “përgjegjësisë” për pikë politike ditore, ndërkohë që qytetarët janë lënë të presin në radhë para cisternave ose të frikësohen nga uji që rrjedh nga rubinetat e tyre.
Kërkojmë fund urgjent të kësaj kakofonie politike. Siguria e ujit të pijshëm është prioritet i rëndësishëm kombëtar dhe i sigurisë, e jo lojë politike.
CIVILi dhe CIVILi i Gjelbër kërkojnë:
- Analiza urgjente të ujit në nivel kombëtar: Shteti duhet të iniciojë menjëherë analiza të detajuara të të gjithë sistemit të ujësjellësit anembanë vendit për të hartuar rreziqet dhe për të garantuar sigurinë e ujit.
- Masa konkrete për mbrojtje: Autoritetet duhet menjëherë të zbatojnë masa thelbësore për mbrojtjen e burimeve dhe rrjetit, duke zhvendosur fokusin nga reagimet ad-hoc në zgjidhje sistematike, afatgjata.
- Depolitizimi i krizës: Të gjithë aktorët politikë duhet të ndalojnë përdorimin e kësaj krize për qëllime partiake dhe, në vend të kësaj, të bashkohen në mbrojtjen e shëndetit dhe sigurisë së të gjithë qytetarëve.
- Shfrytëzimi i fondeve të BE-së: Shteti duhet të kërkojë në mënyrë proaktive dhe të shfrytëzojë fondet e disponueshme nga Bashkimi Evropian për projekte serioze infrastrukturore me të cilat do të zgjidhen përgjithmonë dobësitë në furnizimin me ujë.
Shëndeti dhe siguria e qytetarëve nuk guxojnë të lihen në mëshirën e papërgjegjësisë politike. Bëjmë thirrje për veprim urgjent, konkret dhe transparent. Qasja në ujë të pastër është e drejtë e njeriut dhe shteti duhet ta garantojë atë pa kompromis.
CIVILi dhe CIVILi i Gjelbër
