Mediumi i pavarur evropian Voxeurop publikoi më 14 gusht analizën e Xhabir Derallës “The cost of a captured judiciary in North Macedonia”, e cila shqyrton se si ndikimi politik mbi gjyqësorin, drejtësia selektive dhe presionet ndaj zërave të pavarur me tipare të padive SLAPP po dëmtojnë demokracinë, ekonominë dhe perspektivën evropiane të vendit.
Analiza argumenton se pasojat e një gjyqësori të kapur shkojnë shumë përtej rasteve të veçanta gjyqësore. Kur gjykatat dhe prokuroritë bëhen të cenueshme ndaj komandës politike, shkruan Deralla, sundimi i ligjit shndërrohet nga një garanci demokratike në instrument të disiplinimit politik.
Vëmendje e veçantë u kushtohet procedurave gjyqësore kundër mediave të pavarura, organizatave të shoqërisë civile dhe intelektualëve kritikë, përfshirë raste me karakteristika të SLAPP-ve – padive strategjike kundër pjesëmarrjes publike. Presione të tilla, paralajmëron analiza, krijojnë efekt frikësues dhe nxisin vetëcensurën tek ata që kanë për detyrë të mbikëqyrin dhe sfidojnë pushtetin.
Analiza shqyrton gjithashtu pasojat ekonomike të drejtësisë së politizuar. Pasiguria juridike, zbatimi selektiv i ligjit dhe rastet korporative të ndikuara politikisht minojnë besimin e investitorëve seriozë të huaj, të cilët varen nga siguria juridike, respektimi i kontratave dhe zgjidhja e paanshme e mosmarrëveshjeve.
Një pjesë qendrore e analizës i kushtohet integrimit të Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian. Deralla argumenton se integrimi evropian nuk mund të reduktohet në deklarata politike, procedura legjislative apo negociata me Brukselin, ndërkohë që institucionet që duhet të mbrojnë standardet demokratike evropiane po dobësohen brenda vendit.
“Një vend nuk mund të pretendojë se po mbron identitetin e vet në rrugën drejt Evropës, ndërkohë që po çmonton pikërisht vlerat evropiane që i japin kuptim asaj rruge.”
Analiza është kritike edhe ndaj qasjes së Bashkimit Evropian, duke paralajmëruar se përqendrimi te stabiliteti afatshkurtër dhe përmbushja formale e kushteve mund të ndihmojë në ruajtjen e dukjes së reformave, ndërsa institucionet demokratike zbrazen nga brenda.
“Hendeku gjithnjë e më i madh mes retorikës proevropiane nga foltoret politike dhe taktikave autokratike brenda sallave të gjyqit po e saboton në mënyrë aktive të ardhmen evropiane të Maqedonisë së Veriut”, shkruan Deralla.
Analiza përfundon se çmimin e kontrollit politik mbi drejtësinë, në fund, e paguan i gjithë vendi – përmes institucioneve demokratike të dobësuara, stagnimit ekonomik dhe një të ardhmeje evropiane gjithnjë e më të pasigurt.
Lexoni analizën e plotë në Voxeurop:
The cost of a captured judiciary in North Macedonia
