Shkruan: Roman Sheremeta
Kyivi u dogj mbrëmë.
Për gati shtatë orë, nga ora 1 pas mesnate deri në agim, Rusia lëshoi rreth 600 dronë, 90 raketa lundruese dhe një raketë balistike hipersonike „Oreshnik“ kundër Ukrainës. Pjesa më e madhe e sulmit ishte drejtuar kundër Kyiv-it. Deri në mëngjes, të paktën katër persona kishin humbur jetën, ndërsa mbi njëqind ishin plagosur. Muzeu i Çornobilit – muzeu kushtuar katastrofës më të rëndë bërthamore në historinë e njerëzimit – u shkatërrua. U dogj edhe një nga tregjet më të vjetra të hapura të Kyiv-it. Ndërtesa banimi, shkolla dhe një qendër tregtare mbetën në rrënoja. U dëmtua edhe American University Kyiv, ku për dy vjet kam qenë rektor themelues.
Sipas Forcave Ajrore të Ukrainës, ky ishte një nga sulmet më të mëdha të kombinuara me raketa dhe dronë që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë.
Kjo nuk ishte strategji ushtarake. Ishte terror.
Dhe pyetja që bota duhet ta bëjë është e njëjta pyetje që ukrainasit janë të detyruar t’ia bëjnë vetes çdo natë, prej vitesh: pse bombardimet ruse të qyteteve ukrainase janë intensifikuar sërish?
Përgjigjja nuk është e ndërlikuar. Ajo është cinike. Ka të bëjë me stimujt.
1. Bota u lodh nga lufta
Kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë në vitin 2022, Ukraina ishte kudo – në çdo faqe të parë, në çdo kanal, në çdo fjalim. Bota shikonte me tmerr teksa raketat ruse godisnin spitale, teatro dhe stacione hekurudhore të mbushura me refugjatë.
Por luftërat që zgjasin me vite zhduken nga vëmendja publike. Sot, Ukraina merr vetëm një pjesë të vogël të mbulimit mediatik që kishte dikur. Ka luftëra të reja, kriza të reja, shpërqendrime të reja. Shumë njerëz, në atë kuptimin komod që u lejohet njerëzve që nuk bombardohen, kanë vazhduar tutje.
Ukrainasit nuk kanë vazhduar tutje. Nuk munden. Ata ende bombardohen çdo natë. Fëmijë ende nxirren nga rrënojat.
Dhe Putini kupton diçka që pjesa tjetër e botës vazhdon ta harrojë: krimet e luftës bëhen më të lehta për t’u kryer kur më pak njerëz po shikojnë. Terrori lulëzon në heshtje.
2. Trumpi ndryshoi stimujt e Putinit
Nuk është rastësi që sulmet ruse janë intensifikuar gjatë muajve pasi Shtetet e Bashkuara ndryshuan qëndrimin e tyre ndaj kësaj lufte.
Trumpi premtoi se do ta përfundonte luftën brenda njëzet e katër orësh. Nuk e bëri këtë. Ajo që bëri, në vend të kësaj, ishte t’i dërgonte sinjal Kremlinit se kostoja politike e eskalimit po binte. Ai përsëriti narrativa ruse. E sulmoi Ukrainën, ndërsa lavdëroi Putinin. E ndali mbështetjen amerikane për Kyiv-in. Pezulloi ndihmën kritike, bashkëpunimin e inteligjencës dhe zbatimin e sanksioneve kundër eksporteve ruse të naftës që financojnë luftën.
Secili prej këtyre sinjaleve u pranua në Moskë pikërisht ashtu siç ishte menduar të pranohej.
Diktatorët u kushtojnë shumë vëmendje stimujve. Kur agresioni ndëshkohet, ata bëhen të kujdesshëm. Kur agresioni tolerohet, ata eskalojnë. Ky nuk është opinion. Është mësimi i çdo katastrofe evropiane të shekullit të njëzetë.
Chamberlaini besonte se kompromisi do ta kënaqte Hitlerin. Nuk e kënaqi. E bindi Hitlerin se Evropa nuk kishte vullnet për t’i rezistuar. Putini ka qenë një nxënës i vëmendshëm i asaj historie. Ai e ka parë Perëndimin duke negociuar me vetveten, ndërsa ai vetë nuk negocion me askënd.
3. Paratë nga nafta ruse bëhen raketa ruse
Pasojat mekanike të dobësimit të presionit janë të dukshme edhe nga hapësira.
Kufizimet ndaj naftës ruse janë lehtësuar. Miliarda dollarë vazhdojnë të derdhen në makinën luftarake të Kremlinit. Ato miliarda bëhen raketa. Bëhen dronë “Shahed”. Bëhen raketa “Oreshnik”, që mbrëmë goditi Bila Tserkva-n.
Ndërkohë, mbrojtja ajrore e Ukrainës është më e shtrirë dhe më e ngarkuar se në çdo moment tjetër të luftës. Interceptorët “Patriot” nuk po mbërrijnë mjaftueshëm shpejt. Çdo sistem i vonuar kushton jetë. Çdo hezitim në Uashington ndihet në një ndërtesë banimi në Kyiv, në orën 2 pas mesnate.
4. Strategjia e Rusisë është vëllimi dërrmues i sulmit
Plani i Rusisë është ta mbingarkojë mbrojtjen ukrainase me forcën e zhveshur të masës. Gjashtëqind dronë në një natë. Nëntëdhjetë raketa. Goditje të njëkohshme në disa qytete.
Edhe mbrojtja ajrore më e mirë në botë mund të shterojë. Ukraina ka vepruar në mënyrë të jashtëzakonshme, duke kapur shumicën e asaj që Rusia hedh mbi të. Por asnjë vend nuk mund ta përballojë pafundësisht këtë shkallë sulmi pa ndihmë të vazhdueshme nga partnerët e saj.
5. Kjo nuk është forcë. Kjo është dëshpërim.
Pavarësisht gjithë tmerrit të natës së kaluar, ajo që ndodhi mbi Kyiv nuk është shfaqje e forcës ruse. Është e kundërta.
Putini ka dështuar pothuajse në çdo objektiv madhor të kësaj lufte. Ai dështoi ta pushtojë Kyiv-in për tri ditë. Dështoi ta thyejë rezistencën ukrainase, ta përçajë shoqërinë ukrainase ose ta shkatërrojë identitetin ukrainas. Dështoi ta frikësojë Evropën deri në nënshtrim. Humbjet e tij në njerëz dhe pajisje janë katastrofike. Ekonomia e tij po shtrembërohet gjithnjë e më shumë nga shpenzimet e luftës. Dronët ukrainas tani godasin pothuajse çdo natë depot e naftës, bazat ushtarake dhe infrastrukturën thellë brenda Rusisë.
Putini është i bllokuar brenda luftës që e nisi vetë. Dhe diktatorët që fillojnë ta humbasin kontrollin reagojnë ashtu si reagojnë gjithmonë diktatorët: bombardojnë civilë. Godasin ndërtesa banimi. Përpiqen të përhapin frikë, sepse frika është arma e fundit që ende e kontrollojnë plotësisht.
Kjo nuk është sjellje e një perandorie të sigurt në vetvete. Është konvulsioni i dhunshëm i një regjimi që po e kupton gjithnjë e më qartë dështimin e vet.
Ukraina do të qëndrojë
Rusia dëshiron që bota të besojë se Ukraina është e rraskapitur. Se rezistenca është e pashpresë. Se liria është tepër e kushtueshme.
Por ukrainasit e dinë atë që njerëzit në vendet komode kanë filluar ta harrojnë – se disa gjëra janë më të rëndësishme se rehatia, më të rëndësishme se frika, madje edhe më të rëndësishme se vetë jeta. Liria. Dinjiteti. E drejta për të ekzistuar si komb në tokën ku ke jetuar gjithmonë.
Prandaj Ukraina vazhdon të luftojë. Prandaj Ukraina do të qëndrojë.
Slava Ukraini.
25/5/2026
Roman Sheremeta është profesor, ekonomist, themelues dhe autor. Në analizat e tij shkruan për gjeopolitikën, Ukrainën, pushtetin dhe mënyrën se si vendimet politike dhe ekonomike e formësojnë botën. Tekstet e tij ndërthurin njohurinë akademike, debatin publik dhe qartësinë e pozicionit moral në kohë lufte, krizash globale dhe kthesash historike.
Shënim redaksional / Burimi
Ky tekst botohet në bashkëpunim dhe me lejen e autorit. Versioni origjinal në gjuhën angleze është botuar në faqen Substack të prof. Roman Sheremeta:
https://romansheremeta.substack.com/p/why-russia-is-bombing-kyiv-harder
Përkthimi
Përkthimi në gjuhën shqipe është përgatitur me ndihmën e ChatGPT dhe është verifikuar nën mbikëqyrjen redaksionale të redaksisë.
Kur e vërteta është nën sulm, heshtja nuk është neutrale.
Mbështetni mediat e pavarura të CIVIL-it në luftën kundër dezinformimit, kërcënimeve hibride dhe autoritarizmit.
Kontribuoni TANI
