Vendet evropiane duhet të organizohen kolektivisht për t’ia kaluar Kyiv-it raketat e tyre interceptuese, por gjithashtu të koordinojnë dhe të rrisin sa më shpejt prodhimin e këtyre raketave në nivel kontinental, kërkon një grup personalitetesh ushtarake dhe civile në një shkrim autorial të botuar në Le Monde.
Më 22 gusht, Emmanuel Macron njoftoi dërgimin e interceptorëve të rinj francezë dhe vlerësoi se është “thelbësore që të gjitha vendet që kanë mjete të tilla në dispozicion t’i bashkohen gjithashtu kësaj përpjekjeje”. Më 23 gusht, në Kyiv, kryeministrja daneze Mette Frederiksen deklaroi se vendet perëndimore mund të dërgojnë pa problem më shumë raketa, “mjafton vullneti politik”. Më 24 gusht, Koalicioni i të Gatshmëve [një grup prej 35 shtetesh, kryesisht evropiane, që mbështesin Ukrainën kundër pushtimit rus] e shpalli forcimin e mbrojtjes ajrore ukrainase një “prioritet absolut”. Urgjenca për sigurimin e sistemeve të tilla tashmë njihet, pra, në nivelin më të lartë.
Prandaj kërkojmë që shtetet evropiane që disponojnë rezerva raketash interceptuese t’ia kalojnë ato Ukrainës pa vonesë. Këto raketa janë tashmë në dispozicion. Transferimi i tyre mund të japë efekt të menjëhershëm, ndryshe nga kapacitetet që ende duhet t’i ndërtojmë. Çdo javë vonesë paguhet me jetë civilësh.
Në korrik, Rusia lëshoi 195 raketa balistike kundër Ukrainës: për shkak të mungesës së një numri të mjaftueshëm interceptorësh, vetëm 15% e tyre u interceptuan, sipas Ministrisë ukrainase të Mbrojtjes. Në gusht, situata u përkeqësua edhe më shumë dhe mbrojtja ukrainase vazhdon të jetë e paaftë t’i ndalojë të gjitha breshëritë që godasin qytetet, spitalet dhe infrastrukturën energjetike. Më 29 korrik, [presidenti ukrainas] Volodymyr Zelensky kërkoi 300 interceptorë shtesë për ta kaluar dimrin. Megjithatë, Ukraina pritet të marrë vetëm 264 interceptorë Patriot gjatë gjithë vitit 2026, krahasuar me 675 në vitin 2023 dhe 364 në vitin 2025. Pra, nevoja vetëm për një dimër tejkalon dërgesat e pritshme për një vit të tërë.
Uashingtoni nuk do t’i sigurojë Ukrainës sasinë e raketave Patriot që i nevojitet dhe [presidenti amerikan] Donald Trump është tërhequr nga premtimi që i kishte bërë Volodymyr Zelensky-t për të autorizuar prodhimin e tyre me licencë. Që nga fillimi i luftës, më 24 shkurt 2022, Evropa po e kupton çmimin e hezitimeve të saj. Ajo nuk duhet t’i përsërisë sot, me interceptorët, vonesat që kanë karakterizuar kaq shumë dërgesa të tjera. Intensifikimi i sulmeve ruse na detyron tani të veprojmë: interceptorët janë në dispozicion, ata mund të mbrojnë jetë që sot, prandaj le t’i dërgojmë pa vonesë.
Një çekuilibër marramendës
Do të kundërshtohet se, duke dhënë rezervat tona, po zvogëlojmë marzhet tona të sigurisë. Kundërshtimi duket i ligjshëm. Por këto rezerva, të krijuara për kohë paqeje, nuk do të mjaftonin për të përballuar një luftë me intensitet të lartë. Vladimir Putin na ka vënë në provë prej muajsh, përmes një lufte që nuk e thotë emrin e vet: krahu lindor u godit i pari, por Rusia tani po e vë në provë të gjithë Evropën. Më 13 korrik, Franca ia atribuoi zyrtarisht FSB-së [shërbimit rus të inteligjencës së brendshme] aktivitete të vazhdueshme të spiunazhit kibernetik të drejtuara kundër entiteteve franceze, veçanërisht në fushat e mbrojtjes, diplomacisë, drejtësisë dhe teknologjisë. Gjermania sapo ia atribuoi zyrtarisht Rusisë përpjekjen për një sulm me dron në aeroportin e Leipzig-ut. Siguria jonë është drejtpërdrejt në lojë. Çdo hezitim për ta armatosur Ukrainën lexohet nga Moska si një dobësi. Përgjigjja më e mirë mbetet vendosmëria: t’i jepen Ukrainës mjetet për të qëndruar.
Për këtë, Evropa duhet të dalë nga logjika e njoftimeve të herëpashershme. Çdo vend që disponon sisteme të tilla — Gjermania, Spanja, Franca, Greqia, Italia, Holanda, Polonia, Rumania dhe Suedia — duhet të angazhojë një pjesë të përcaktuar të rezervave të veta sipas një kalendari të njohur paraprakisht. Ky kalendar, i rishikuar çdo tre muaj në kuadër të takimeve të Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës, do të mundësonte të dihen sasitë realisht të disponueshme dhe të planifikohet zëvendësimi i tyre. Ukraina do ta dinte se në çfarë mund të mbështetet; industria jonë do ta dinte se çfarë duhet të prodhojë. Çdo raketë e dorëzuar duhet të sjellë një porosi për zëvendësimin e saj.
Ky mekanizëm është edhe më i nevojshëm për shkak se kapaciteti ynë prodhues vazhdon të jetë shumë prapa nevojave. Kjo dobësi industriale sot është e dukshme. Evropa nuk do t’i prodhojë Patriot-ët e parë në Bavari para vitit 2027; sistemi shumë i lëvizshëm i mbrojtjes ajrore SAMP/T NG po hyn gradualisht në shërbim, por raketa e tij Aster 30 B1NT nuk do të dorëzohet para vitit 2027. Në të njëjtën kohë, Rusia prodhonte tashmë rreth 800 deri në 1.000 raketa balistike në vitin 2025 dhe, sipas Volodymyr Zelensky-t, synon një kapacitet që mund të arrijë deri në 1.300 në vit. Çekuilibri është marramendës. Ai kërkon një rritje masive të ritmit të prodhimit të interceptorëve, por edhe të dronëve dhe sistemeve kundër dronëve, në mënyrë që nesër të mos përdorim raketa që kushtojnë disa milionë dollarë kundër mjeteve ruse që kushtojnë vetëm disa mijëra.
Koalicioni i të Gatshmëve e ka shpallur mbrojtjen ajrore ukrainase një “prioritet absolut”: tani i mbetet ta shndërrojë këtë në veprime. Interceptorët ndodhen në rezervat tona; dërgimi i tyre varet vetëm nga vullneti politik, pikërisht ai vullnet që udhëheqësit tanë thonë se e kanë. Le ta dëshmojnë.
Nënshkruesit: Guillaume Ancel, ish-oficer, autor; Hélène Conway-Mouret, senatore socialiste që përfaqëson shtetasit francezë që jetojnë jashtë Francës, nënkryetare e Komisionit të Senatit për Punë të Jashtme, Mbrojtje dhe Forca të Armatosura; Vincent Desportes, gjeneral i ushtrisë tokësore (2S), ish-drejtor i École de Guerre; Aurélien Duchêne, konsulent për gjeopolitikë dhe mbrojtje; Emmanuel Dupuy, president i Institut prospective et sécurité en Europe; Robin Gastaldi, autor dhe specialist për çështjet e armatimit; Anne Genetet, deputete (Renaissance) që përfaqëson shtetasit francezë që jetojnë jashtë Francës, ish-ministre; Anne Marleix, administratore e shoqatës Pour l’Ukraine, pour leur liberté et la nôtre; Nicolas Tenzer, specialist për çështje gjeostrategjike; Xavier Tytelman, konsulent për aviacion dhe mbrojtje; Olivier Védrine, administrator i shoqatës Jean Monnet.
Shkrimi është hartuar nga shoqata Pour l’Ukraine, pour leur liberté et la nôtre !
Në faqen e Le Monde:
www.lemonde.fr/idees/article/2026/09/08/chaque-hesitation-de-l-europe-a-armer-l-ukraine-est-lue-par-moscou-comme-une-faille_6768128_3232.html
