Që nga orët e para të pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë, Ukraina i është nënshtruar një fushate terrori kundër civilëve — shtëpi të shkatërruara, qytete të reduktuara në rrënoja, familje të copëtuara. Fëmijë janë rrëmbyer, deportuar dhe zhveshur nga identiteti i tyre. Mijëra janë vrarë, shumë të tjerë janë plagosur, zhvendosur, ose janë lënë të mbijetojnë pa ngrohje, energji elektrike apo siguri.
Kjo nuk është dëm kolateral. Është një strategji e qëllimshme.
Është një luftë e zhvilluar jo vetëm me raketa dhe dronë, por me mizori, frikësim dhe shënjestrim sistematik të jetës dhe dinjitetit njerëzor. Është një luftë që synon jo vetëm të pushtojë territor, por të fshijë një komb dhe vetë idenë e ekzistencës së Ukrainës së lirë dhe demokratike.
Më 24 shkurt 2026, katër vjet pas nisjes së luftës së agresionit në shkallë të plotë të Rusisë kundër Ukrainës, ne ripohojmë një qëndrim të qartë dhe të pakompromis:
Ka një viktimë — Ukraina — dhe një bosht shtetesh agresore dhe aktorësh autoritarë të rreshtuar kundër saj.
Kjo luftë agresioni karakterizohet nga shkelje sistematike dhe të përhapura të së drejtës ndërkombëtare. Sulmet ndaj civilëve, shkatërrimi i shtëpive dhe infrastrukturës kritike, si dhe shënjestrimi i qëllimshëm i sistemeve energjetike përbëjnë pjesë të një strategjie të vazhdueshme për të thyer qëndrueshmërinë e popullsisë. Ndër krimet më të rënda është rrëmbimi dhe deportimi i vazhdueshëm, i organizuar, i mijëra fëmijëve ukrainas. Shndërrimi në armë i kushteve thelbësore për mbijetesë — përfshirë energjinë dhe vetë dimrin — nënvizon synimin për të shkaktuar vuajtje përtej fushëbetejës.
Dhe kjo nuk është vetëm një operacion ushtarak. Është një sulm sistemik ndaj demokracisë, së drejtës ndërkombëtare, dinjitetit njerëzor dhe një përpjekje për të shtrembëruar historinë. Rezistenca e Ukrainës nuk është vetëm mbrojtje e territorit — është mbrojtje e vetë themeleve të botës demokratike.
Katër vjet më pas, vijat e frontit shtrihen shumë përtej fushëbetejës. Ato kalojnë përmes hapësirave informative, sistemeve politike, ekonomive dhe shoqërive në mbarë botën. Kjo luftë shoqërohet nga një fushatë e vazhdueshme dezinformimi dhe operacione hibride të dizajnuara për të shtrembëruar realitetin, për të dobësuar institucionet demokratike dhe për të gërryer besimin publik.
Propaganda, “të dyja palët”, dhe paqartësia strategjike nuk janë qëndrime neutrale — ato janë instrumente që mjegullojnë përgjegjësinë, normalizojnë agresionin dhe minojnë aftësinë e shoqërive për të dalluar të vërtetën nga manipulimi. Narrativat autoritare po amplifikohen gjithnjë e më shumë brenda vetë sistemeve demokratike, duke depërtuar në ekosistemet mediatike, diskursin politik dhe debatin publik.
Kërcënimet hibride — përfshirë operacionet kibernetike, shtrëngimin ekonomik, ndërhyrjen politike dhe luftën informative — nuk janë periferike ndaj konfliktit. Ato janë thelbësore për të. Objektivi i tyre është i qartë: të dobësojnë qëndrueshmërinë demokratike nga brenda, të përçajnë aleancat dhe të zëvendësojnë qartësinë me konfuzion.
Në këtë kontekst, heshtja, balancimi i rremë dhe lodhja nuk përfaqësojnë përmbajtje — ato rrezikojnë të shndërrohen në forma bashkëfajësie.
Ne refuzojmë ekuivalencën e rreme dhe “neutralitetin” e imponuar. Nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme pa drejtësi, llogaridhënie dhe rikthim të sovranitetit.
Prandaj, u bëjmë thirrje qeverive, institucioneve, akademisë, shoqërisë civile dhe mediave të veprojnë me qartësi, përgjegjësi dhe përkushtim të vazhdueshëm.
Ukraina nuk është vetëm një viktimë e agresionit — ajo është një pasqyrë e ngritur përballë botës. Pyetja nuk është më nëse kjo luftë ka rëndësi globale. Pyetja është nëse bota është e gatshme të marrë përgjegjësi për pasojat e saj.
Neutraliteti përballë agresionit nuk është neutralitet — është rreshtim. Kompromisi me padrejtësinë nuk është pragmatizëm — është dorëzim. Një demokraci që dështon të mbrojë veten pushon së ekzistuari.
Për ta mbështetur këtë Deklaratë, ju lutemi plotësoni FORMULARIN e caktuar.
Shih: Programi | Konferenca Ndërkombëtare e DDGI – Katër Vite Agresioni: Rezistenca e Ukrainës dhe Përgjegjësia e Botës më 24 shkurt 2026
Korniza Strategjike
Kjo Deklaratë shoqërohet nga tre dokumente strategjike që përshkruajnë fushat kyçe të përgjegjësisë dhe veprimit:
Siguria dhe Mbrojtja: Paqe e Drejtë, Llogaridhënie dhe Garanci Afatgjata të Sigurisë
Kultura: Ripërtëritje, Identitet dhe Rezistencë Kundër Fshirjes
Rindërtimi dhe Rimëkëmbja: Rindërtimi i Shoqërisë, Qëndrueshmërisë dhe Dinjitetit Njerëzor
Këto dokumente formojnë një kornizë koherente për angazhim të koordinuar dhe afatgjatë në mbrojtje të vlerave demokratike, të bazuar në realitetet e luftës së agresionit të Rusisë dhe pasojat e saj globale.
Ato ndërtohen mbi parimet dhe drejtimin strategjik të artikuluar në punën më të gjerë të Nismës Globale për Mbrojtjen e Demokracisë (DDGI), përfshirë udhërrëfyesin strategjik 2025, i cili thekson qëndrueshmërinë demokratike, rezistencën ndaj kërcënimeve hibride dhe rolin qendror të shoqërisë civile, mediave të pavarura dhe bashkëpunimit ndërkombëtar në përballjen me autoritarizmin.
Kjo kornizë nuk synohet si një grup rekomandimesh abstrakte, por si një thirrje për veprim — duke lidhur politika, praktikë dhe përgjegjësi përtej sektorëve dhe kufijve.
DOKUMENTI STRATEGJIK I
Siguria dhe Mbrojtja: Paqe e Drejtë, Llogaridhënie dhe Garanci Afatgjata të Sigurisë
Katër vjet pas fillimit të agresionit në shkallë të plotë të Rusisë, është e qartë se siguria në Evropë dhe përtej saj nuk mund të rikthehet përmes kompromisit me agresionin. Çdo nocion i “paqes” i shkëputur nga drejtësia rrezikon të legjitimojë krimet e luftës, pushtimin territorial dhe paqëndrueshmërinë e ardhshme.
Kjo luftë ka ekspozuar kufijtë e modeleve reaktive të sigurisë dhe rreziqet e paqartësisë strategjike. Ajo ka dëshmuar se agresioni autoritar lulëzon aty ku parandalimi është i dobët, llogaridhënia vonohet dhe vullneti politik është i fragmentuar. Një paqe e drejtë dhe e qëndrueshme në Ukrainë, për rrjedhojë, nuk është vetëm një domosdoshmëri kombëtare — është një imperativ global i sigurisë.
Parimet Kyçe
Paqe e drejtë, jo paqe e imponuar:
Paqja duhet të bazohet në sovranitetin e Ukrainës, integritetin territorial dhe të drejtën ndërkombëtare.
Llogaridhënia është e panegociueshme:
Krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe krimi i agresionit duhet të ndiqen penalisht në nivele ndërkombëtare dhe kombëtare.
Garancitë e sigurisë duhet të jenë të besueshme:
Siguria afatgjatë e Ukrainës kërkon angazhime detyruese dhe të zbatueshme — politike, ushtarake, ekonomike dhe teknologjike.
Parandalim kundër zgjerimit autoritar:
Lufta demonstron nevojën urgjente për forcimin e mbrojtjes kolektive dhe qëndrueshmërisë ndaj kërcënimeve hibride.
Prioritetet Strategjike
1. Mbështetje e qëndrueshme ushtarake për Ukrainën
Mbështetja e qëndrueshme dhe e parashikueshme ushtarake është thelbësore për të siguruar kapacitetin e Ukrainës për të mbrojtur territorin e saj, për të mbrojtur popullsinë dhe për të rikthyer sovranitetin e saj. Kjo përfshin jo vetëm furnizimin me armë dhe municion, por edhe investime afatgjata në kapacitete mbrojtëse, trajnim, logjistikë dhe inovacion teknologjik. Ndërprerjet, vonesat apo kushtëzimet dobësojnë parandalimin dhe zgjasin luftën.
2. Forcimi i arkitekturës evropiane dhe transatlantike të sigurisë
Lufta ka ekspozuar dobësi strukturore në kornizën e sigurisë së Evropës. Forcimi i mbrojtjes kolektive kërkon koordinim më të thellë midis mekanizmave të NATO-s dhe BE-së, rritje të shpenzimeve për mbrojtje dhe një kalim nga strategjitë reaktive në ato proaktive të sigurisë. Ukraina duhet të integrohet në planifikimin afatgjatë të sigurisë evropiane si një shtyllë qendrore e stabilitetit, jo të trajtohet si një vijë e përkohshme fronti. Duke vepruar kështu, Evropa duhet të krijojë një strukturë mbrojtëse që është efektive edhe pa përfshirjen e Shteteve të Bashkuara.
3. Kundërshtimi i luftës hibride dhe forcimi i qëndrueshmërisë demokratike
Lufta hibride — përfshirë dezinformimin, operacionet kibernetike, ndërhyrjen politike dhe shtrëngimin ekonomik — është një dimension qendror i këtij konflikti. Kundërshtimi i saj kërkon më shumë se përgjigje teknike. Ai kërkon shoqëri të qëndrueshme, institucione të afta dhe një sektor të fortë e të pavarur mediatik.
Qëndrueshmëria demokratike duhet të kuptohet si prioritet sigurie. Kjo përfshin:
mbështetjen e gazetarisë së pavarur dhe të diskursit publik të bazuar në fakte
forcimin e organizatave të shoqërisë civile si rojtarë dhe mbrojtës të vlerave demokratike
investimin në edukimin mediatik dhe ndërgjegjësimin publik
ndërtimin e kapaciteteve institucionale për të zbuluar dhe për t’iu përgjigjur kërcënimeve hibride
Pa qëndrueshmëri shoqërore, siguria ushtarake e vetme është e pamjaftueshme.
4. Mbështetja e mekanizmave ndërkombëtarë të drejtësisë dhe llogaridhënies
Llogaridhënia për krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit dhe krimin e agresionit është thelbësore për çdo paqe të drejtë. Mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë — përfshirë gjykatat ndërkombëtare dhe tribunalet e specializuara — duhet të mbështeten plotësisht politikisht, financiarisht dhe institucionalisht.
Drejtësia nuk është vetëm një imperativ moral; ajo është një mekanizëm parandalimi. Dështimi për të siguruar llogaridhënie rrezikon të normalizojë pandëshkueshmërinë dhe të inkurajojë akte të ardhshme agresioni.
Përfundim
Siguria nuk përkufizohet vetëm nga forca ushtarake, por nga qëndrueshmëria e shoqërive demokratike, integriteti i institucioneve dhe aftësia e qytetarëve për t’i rezistuar manipulimit dhe shtrëngimit.
Dështimi për të siguruar një paqe të drejtë në Ukrainë nuk do ta përfundojë luftën — ai do ta zgjasë atë, do ta normalizojë dhe do t’i globalizojë pasojat e saj. Ai do të sinjalizojë se agresioni mund të ketë sukses, se llogaridhënia mund të shmanget dhe se e drejta ndërkombëtare mund të zbatohet në mënyrë selektive.
Një paqe e drejtë, e bazuar në sovranitet dhe drejtësi, nuk është vetëm e drejtë e Ukrainës — është një parakusht për stabilitetin global.
DOKUMENTI STRATEGJIK II
Kultura: Ripërtëritje, Identitet dhe Rezistencë Kundër Fshirjes
Lufta e Rusisë kundër Ukrainës nuk është vetëm një luftë territori — është një luftë kundër identitetit, kujtesës, gjuhës dhe ekzistencës kulturore. Shkatërrimi kulturor nuk është dëm kolateral; është një strategji e qëllimshme dhe sistematike dominimi, që synon të fshijë të kaluarën e një kombi, të shtrembërojë të tashmen e tij dhe të kontrollojë të ardhmen e tij.
Në të njëjtën kohë, kultura ukrainase është shfaqur si një forcë e fuqishme rezistence — duke ruajtur identitetin, duke mbështetur moralin dhe duke afirmuar lirinë në kushte dhune ekstreme. Mbrojtja e kulturës, për rrjedhojë, është e pandashme nga mbrojtja e demokracisë.
Parimet Kyçe
Kultura si shtyllë e rezistencës:
Kultura ukrainase është qendrore për qëndrueshmërinë dhe mbijetesën kombëtare.
Mbrojtja e trashëgimisë kulturore:
Monumentet, arkivat, muzetë dhe vendet kulturore duhet të mbrohen, restaurohen dhe dokumentohen.
Kultura e gjallë ka rëndësi më së shumti:
Artistët, shkrimtarët, gazetarët, edukatorët dhe punonjësit kulturorë janë thelbësorë për qëndrueshmërinë demokratike.
Kundërshtimi i propagandës dhe përvetësimit kulturor:
Narrativat kulturore duhet të mbrohen nga shtrembërimi, fshirja dhe shndërrimi i tyre në armë nga aktorë autoritarë si mjete propagande dhe dominimi.
Prioritetet Strategjike
Mbështetje për institucionet kulturore ukrainase dhe aktorët e pavarur kulturorë
Partneritete dhe platforma kulturore ndërkombëtare që amplifikojnë zërat ukrainas
Mbrojtja dhe ruajtja digjitale e trashëgimisë kulturore
Investim në prodhimin kulturor, arsim dhe media të pavarura si mjete të qëndrueshmërisë
Përfundim
Kultura nuk është një dimension dytësor i kësaj lufte — ajo është një nga fushëbetejat e saj qendrore. Të mbrosh kulturën do të thotë të mbrosh identitetin, dhe të mbrosh identitetin do të thotë të mbrosh lirinë.
Qëndrueshmëria kulturore nuk është e ndarë nga siguria — pa të, asnjë shoqëri nuk mund të mbetet e lirë.
DOKUMENTI STRATEGJIK III
Rindërtimi dhe Rimëkëmbja: Rindërtimi i Shoqërisë, Qëndrueshmërisë dhe Dinjitetit Njerëzor
Rindërtimi nuk ka të bëjë vetëm me rindërtimin e infrastrukturës — ka të bëjë me rindërtimin e shoqërisë. Rimëkëmbja e Ukrainës duhet të trajtojë jo vetëm shkatërrimin fizik, por edhe kohezionin shoqëror, besimin institucional dhe traumën e thellë psikologjike të shkaktuar nga lufta.
Parimet Kyçe
Rimëkëmbje e përqendruar te njeriu
Transparencë dhe llogaridhënie
Rimëkëmbje sociale dhe psikologjike
Rindërtim gjithëpërfshirës dhe demokratik
Prioritetet Strategjike
Rindërtimi i infrastrukturës kritike
Programe afatgjata të mbështetjes psikologjike dhe sociale
Riintegrimi i veteranëve, personave të zhvendosur dhe komuniteteve të prekura
Forcimi i institucioneve demokratike dhe qeverisjes vendore
Partneritete ndërkombëtare për rindërtim të qëndrueshëm dhe transparent
Përfundim
Rindërtimi nuk ka të bëjë vetëm me rikthimin e asaj që u shkatërrua — ka të bëjë me formësimin e një të ardhmeje më të qëndrueshme, më të drejtë dhe më demokratike.
Suksesi i rimëkëmbjes së Ukrainës do të formësojë jo vetëm të ardhmen e saj, por edhe besueshmërinë e solidaritetit demokratik në mbarë botën.
Nënshkruesit dhe Mbështetja
Kjo Deklaratë është zhvilluar në kuadër të Nismës Globale për Mbrojtjen e Demokracisë (DDGI), në bashkëpunim me anëtarët themelues të saj:
Roger Casale – Ish-Anëtar i Parlamentit të Mbretërisë së Bashkuar, Drejtor i Westminster Alliance for Ukraine (WA4U), dhe bashkëthemelues i DDGI, duke udhëhequr avokimin evropian dhe mobilizimin politik në mbështetje të demokracisë dhe Ukrainës.
Dr. Wolfgang Ressmann – Strateg mediatik (Gjermani), aktiv në kuadër të Media Dialogue dhe New European People’s Forum (NEPF), duke avancuar media të pavarura, inovacion demokratik dhe bashkëpunim ndërkufitar, si dhe bashkëthemelues i DDGI.
Xhabir M. Deralla – Gazetar dhe analist i luftës hibride, President i CIVIL – Qendrës për Liri, dhe bashkëthemelues i DDGI, i angazhuar në përpjekje rajonale dhe ndërkombëtare për të kundërshtuar dezinformimin dhe për të forcuar qëndrueshmërinë demokratike.
Deklarata koordinohet nga anëtarët themelues të DDGI në bashkëpunim me organizatat partnere të WA4U:
CIVIL – Qendra për Liri (Maqedonia e Veriut)
European Youth4Media Network / Media Dialogue (Gjermani)
New European People’s Forum (Gjermani)
Jean Monnet Association (Francë)
Centro Studi Internazionali (Itali)
Deklarata është e hapur për mbështetje nga individë dhe organizata — përfshirë politikëbërës, parlamentarë, institucione, shoqëri civile, media, akademi dhe drejtues biznesi — të përkushtuar për mbrojtjen e vlerave demokratike, të vërtetës dhe llogaridhënies.
Për ta mbështetur këtë Deklaratë, ju lutemi plotësoni FORMULARIN e caktuar.
Nënshkruesit ftohen me mirësi të tregojnë kapacitetin në të cilin e mbështesin dokumentin (institucional dhe/ose individual).
Mbështetja e kësaj Deklarate përfaqëson një përkushtim për veprim — në mbrojtje të lirisë, demokracisë dhe dinjitetit njerëzor.
Për informacione dhe pyetje:
info@defendingdemocracy.global
Programi | Konferenca Ndërkombëtare e DDGI – Katër Vite Agresioni: Rezistenca e Ukrainës dhe Përgjegjësia e Botës më 24 shkurt 2026
