CIVIL-i mbajti prezantim publik të Raportit mbi Zgjedhjet Vendore 2025: Gjetjet Kryesore dhe Rekomandimet Strategjike. Sipas Raportit, zgjedhjet lokale të vitit 2025 në Maqedoninë e Veriut kaluan pa incidente të mëdha, por u shënuan nga dobësi serioze dhe të përsëritura sistemike që minojnë besimin në procesin demokratik.
Raporti bazohet në monitorimin sistematik dhe afatgjatë të procesit zgjedhor dhe ofron një analizë të detajuar të sfidave më të rëndësishme me të cilat përballet procesi zgjedhor. Fokusi është në sjelljen institucionale, integritetin zgjedhor, mjedisin mediatik, diskursin publik, si dhe ndikimin e dezinformimit dhe kërcënimeve bashkëkohore hibride në proceset demokratike.
Sipas gjetjeve të CIVIL-it, ditët e zgjedhjeve (raundi i parë dhe i dytë) ishin formalisht paqësore, por problemet kryesore që kanë pllakosur sistemin zgjedhor për vite me radhë ishin përsëri të pranishme. Lista e pabesueshme e votuesve bie në sy në veçanti, me raste të personave të vdekur ende të regjistruar si votues, si dhe qytetarëve me të drejtë vote që mungojnë në regjistra.
CIVIL-i gjithashtu regjistroi mangësi të shumta teknike dhe procedurale në qendrat e votimit, duke përfshirë probleme me identifikimin biometrik, shkelje të sekretit të votës dhe sjellje të pabarabartë, shpesh joprofesionale, nga bordet zgjedhore. Janë vërejtur edhe raste të pengimit dhe frikësimit të vëzhguesve dhe ekipeve mediatike.
Raporti shënon gjithashtu shkelje të përhapura të heshtjes zgjedhore, presion të vazhdueshëm politik dhe klientelizëm, si dhe përgjigje selektive institucionale. Këto fenomene krijojnë një perceptim të pandëshkueshmërisë për aktorët politikë dhe minojnë thelbin e zgjedhjeve si një proces demokratik.
Shqetësuese është qasja e pabarabartë në votim. Një numër i madh i qendrave të votimit ishin të paarritshme për personat me aftësi të kufizuara dhe qytetarët e moshuar, dhe pajisjet e përshtatshme shpesh mungonin. CIVIL vlerësoi se kjo ishte një çështje diskriminimi sistemik, jo një problem teknik i izoluar.
Raporti gjithashtu thekson dominimin e retorikës nacionaliste dhe të identitetit në fushata, e cila i shtyu çështjet lokale dhe llogaridhënien në plan të dytë. Organizata paralajmëroi se pa reforma urgjente dhe gjithëpërfshirëse, rreziku i erozionit të mëtejshëm demokratik mbetet serioz.
