Analizë zgjedhore e CIVIL-it: Bërvenica pret raundin e dytë – në garë mbeten kandidatët e VMRO-DPMNE-së dhe BDI-së

Zgjedhjet e parakohshme lokale në Bërvenicë, të mbajtura më 18 tetor 2026, sollën ndryshime në shpërndarjen e votave ndërmjet konkurrentëve kryesorë politikë, një rritje të lehtë të pjesëmarrjes në votime dhe një ulje të numrit të fletëvotimeve të pavlefshme. VMRO-DPMNE-ja ruajti vendin e parë, por me më pak vota se në vitin 2025, VLEN shënoi rënie, BDI-ja e rriti ndjeshëm mbështetjen, ndërsa LSDM-ja mbeti larg garës për funksionin e kryetarit të komunës.

Por, a mund të jenë vërtet rezultatet e një komune, nga zgjedhje të parakohshme të zhvilluara në rrethana specifike, tregues i tendencave më të gjera politike? Dhe sa do të shërbejnë shifrat zgjedhore për analizë, e sa për propagandë partiake?

Zgjedhje në rrethana specifike

Zgjedhjet e parakohshme në Bërvenicë u shpallën pas vdekjes së kryetarit të komunës, Jovica Ilievski, më 23 qershor 2026. Deri në zgjedhjen e kryetarit të ri, funksionin e ushtronte Robert Millosheski, deri atëherë kryetar i Këshillit të Komunës.

Sipas të dhënave të Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), të drejtë vote kishin 16.256 zgjedhës nga dhjetë vendbanime, të shpërndarë në 24 vendvotime. Prej tyre, 449 ishin evidentuar si persona me punë ose qëndrim të përkohshëm jashtë vendit, ndërsa nëntë si persona në burg ose paraburgim.

Siç kishte raportuar më parë CIVIL MEDIA, në garën zgjedhore morën pjesë gjashtë kandidatë: katër të mbështetur nga koalicione politike dhe dy kandidatë të pavarur.

Kjo rrethanë është e rëndësishme për analizën. Ndryshe nga zgjedhjet e rregullta lokale, kur qytetarët zgjedhin njëkohësisht kryetarin e komunës dhe listat e këshilltarëve, në Bërvenicë u votua vetëm për kryetar komune. Mungesa e një gare paralele për Këshillin, kandidatët e ndryshëm dhe marrëdhëniet specifike politike lokale mund të ndikojnë ndjeshëm në mobilizimin dhe sjelljen zgjedhore.

Pjesëmarrja në votime: Një ndryshim i vogël që nuk duhet mbivlerësuar

Në zgjedhjet e parakohshme në Bërvenicë votuan 7.572 qytetarë, nga gjithsej 16.256 zgjedhës të regjistruar. Krahasuar me zgjedhjet lokale të vitit 2025, kur votuan 7.288 qytetarë, kjo paraqet një rritje prej 284 votuesish. Numri i fletëvotimeve të pavlefshme u ul nga 251 në 161. Sipas KSHZ-së, pjesëmarrja në votime ishte 46,58%.

Edhe pse çdo ndryshim në pjesëmarrjen zgjedhore meriton të evidentohet, dallimi është relativisht i vogël dhe, në vetvete, nuk përbën bazë të mjaftueshme për të nxjerrë përfundime për një mobilizim më të fuqishëm politik ose për ndryshime në qëndrimin e qytetarëve ndaj procesit zgjedhor.

Për më tepër, bëhet fjalë për zgjedhje të parakohshme për kryetar komune, në vetëm një komunë, me rrethana specifike lokale dhe me një ofertë zgjedhore të ndryshme nga ajo e vitit 2025. Faktorë të tillë i kufizojnë mundësitë për krahasime të drejtpërdrejta dhe përgjithësimin e rezultateve.

Më e rëndësishme se vetë diferenca në numrin e votuesve është pyetja se si janë shpërndarë votat ndërmjet konkurrentëve politikë dhe çfarë mund, e çfarë nuk mund të përfundohet nga këto zhvendosje.

Në këtë kuptim, zgjedhjet në Bërvenicë ofrojnë të dhëna interesante për marrëdhëniet politike lokale, por jo bazë të mjaftueshme për të shpallur tendenca më të gjera zgjedhore.

Rezultatet zgjedhore: Lëvizje të ndryshme te konkurrentët kryesorë politikë

Sipas rezultateve të KSHZ-së, pas përpunimit të të gjitha 24 vendvotimeve, Stojanço Radiçevski, nga koalicioni i udhëhequr nga VMRO-DPMNE-ja, fitoi 2.945 vota, përkatësisht 38,89 për qind.

Në vendin e dytë u rendit Arkin Jahiji, nga Aleanca Kombëtare për Integrim (AKI), e udhëhequr nga BDI-ja, me 2.152 vota ose 28,42 për qind.

I treti ishte Jakup Huseini nga VLEN, me 1.529 vota (20,19 për qind), ndërsa i katërti Jovica Radeski, nga koalicioni i udhëhequr nga LSDM-ja, me 707 vota (9,34 për qind).

Kandidatët e pavarur Dushan Bogdanovski dhe Arife Idrizi fituan përkatësisht 57 dhe 21 vota.

Krahasimi i rezultateve zgjedhore, 2025–2026

Numri i votave të fituara, sipas të dhënave fillestare të KSHZ-së. Krahasimi me zgjedhjet e vitit 2025 tregon lëvizje të ndryshme në mbështetjen për blloqet politike.

Këto shifra janë domethënëse, por interpretimi i tyre kërkon kujdes. Bëhet fjalë për krahasimin e kandidatëve nga blloqe politike të njëjta ose të përafërta, dhe jo për matjen e një mbështetjeje partiake që mbetet e pandryshuar.

Rezultatet zgjedhore janë produkt i shumë faktorëve, ndër të cilët reputacioni personal i kandidatëve, kapacitetet organizative, aleancat lokale dhe rrethanat aktuale politike.

VMRO-DPMNE: Vendi i parë, por me më pak vota

Kandidati i VMRO-DPMNE-së hyn në raundin e dytë me një epërsi prej 793 votash ndaj kandidatit të BDI-së/AKI-së. Kjo është një epërsi fillestare e konsiderueshme, por jo garanci për fitore përfundimtare.

Krahasuar me rezultatin e Jovica Ilievskit në vitin 2025, kandidati i VMRO-DPMNE-së fitoi 443 vota më pak, që paraqet një rënie prej rreth 13,1 për qind.

Nga njëra anë, partia e ruajti pozitën udhëheqëse. Nga ana tjetër, ulja e numrit të votave tregon se ajo nuk arriti ta përsërisë plotësisht mobilizimin e mëparshëm zgjedhor.

Por, nëse kjo nënkupton rënie të besimit ndaj VMRO-DPMNE-së, ndikim nga ndryshimi i kandidatit apo rezultat të marrëdhënieve specifike lokale, nuk mund të përcaktohet vetëm në bazë të këtyre shifrave.

VLEN: Mbështetje më e ulët krahasuar me vitin 2025, mbetet jashtë raundit të dytë

VLEN nuk arriti të sigurojë kualifikimin në raundin e dytë, megjithëse në zgjedhjet e mëparshme lokale ishte një nga konkurrentët kryesorë për funksionin e kryetarit të komunës.

Kandidati i VLEN-it fitoi 1.529 vota, përkatësisht 492 më pak krahasuar me vitin 2025. Kjo paraqet një rënie prej rreth 24,3 për qind.

Ky rezultat është politikisht i pafavorshëm për koalicionin, veçanërisht në kontekstin e pjesëmarrjes së tij në pushtetin qendror.

Megjithatë, do të ishte metodologjikisht e pajustifikueshme që ky rezultat të shpallej automatikisht si dëshmi e një rënieje të përgjithshme të mbështetjes për VLEN-in ndërmjet votuesve shqiptarë në vend, vetëm mbi bazën e këtyre rezultateve.

BDI/AKI: Rritje e konsiderueshme prej 87,6 për qind

Rritjen më të madhe e shënoi kandidati i BDI-së/AKI-së, i cili fitoi 2.152 vota, kundrejt 1.147 votave në vitin 2025. Diferenca prej 1.005 votash paraqet një rritje prej 87,6 për qind.

Ky është ndryshimi më i dukshëm në rezultatet zgjedhore dhe padyshim përbën sukses në mobilizimin lokal të këtij blloku politik.

Por, nëse BDI-ja ka arritur të rikthejë një pjesë të votuesve që më parë e kishin mbështetur VLEN-in, nëse bëhet fjalë për votë proteste kundër partive në pushtet, apo për një kombinim të disa faktorëve, mbetet e paqartë dhe në sferën e supozimeve politike.

LSDM: Rritje në shifra, por pa ndryshim të rëndësishëm të pozitës politike

Kandidati i LSDM-së, Jovica Radeski, fitoi 707 vota, përkatësisht 9,34 për qind, dhe u rendit në vendin e katërt, shumë larg tre kandidatëve kryesues.

Krahasuar me zgjedhjet lokale të vitit 2025, kur kandidatja e LSDM-së fitoi 481 vota, kjo paraqet një rritje prej 226 votash, ose afërsisht 47 për qind.

Megjithatë, kjo rritje në përqindje duhet të shqyrtohet në kontekstin e bazës së ulët fillestare. Në shifra absolute, rritja është relativisht modeste dhe nuk e ndryshon në mënyrë thelbësore pozitën e partisë në konkurrencën politike lokale.

Rezultati tregon se LSDM-ja arriti të fitojë disi më shumë vota sesa në zgjedhjet e mëparshme për kryetar komune, por jo edhe t’u afrohet kandidatëve që do të garojnë për funksionin e kryetarit të komunës në raundin e dytë.

Pikërisht këtu shfaqet dallimi ndërmjet rritjes statistikore dhe rëndësisë politike të rezultatit zgjedhor. Rritja e numrit të votave është fakt, por paraqitja e saj si dëshmi e një rimëkëmbjeje më të rëndësishme politike do të ishte një interpretim i tepruar i një rezultati të kufizuar lokal.

Për LSDM-në, sikurse edhe për partitë e tjera politike, rezultati nga Bërvenica mund të jetë bazë për analizë të brendshme, por jo tregues i mjaftueshëm për ndryshime më të gjera të mbështetjes në nivel kombëtar.

Koalicionet qeveritare: Rënie e përbashkët, por jo domosdoshmërisht një mesazh i përbashkët politik

Nëse mblidhen rezultatet e kandidatëve të VMRO-DPMNE-së dhe VLEN-it, dy blloqeve politike që marrin pjesë në pushtetin qendror, ato në vitin 2026 kanë fituar gjithsej 4.474 vota, kundrejt 5.409 votave në vitin 2025.

Kjo paraqet një ulje prej 935 votash, ose afërsisht 17,3 për qind.

Kjo e dhënë mund të ketë rëndësi politike, por njëkohësisht mund t’i nënshtrohet lehtësisht interpretimit manipulues.

VMRO-DPMNE-ja dhe VLEN-i, ndonëse janë partnerë në pushtet, u drejtohen segmenteve të ndryshme të elektoratit dhe kanë interesa të ndryshme politike lokale. Rezultatet e tyre nuk është e thënë të jenë pasojë e faktorëve të njëjtë.

Prandaj, rënia e përbashkët nuk mund të interpretohet automatikisht si një vlerësim i vetëm i qytetarëve për punën e Qeverisë, të paktën jo në kontekstin e zgjedhjeve për kryetar të Komunës së Bërvenicës.

Në të njëjtën kohë, do të ishte gabim që kjo e dhënë të shpërfillej plotësisht. Ajo meriton vëmendje dhe hulumtim të mëtejshëm.

Raundi i dytë: Kontekst i ri zgjedhor, mobilizim i ri

Raundi i dytë, i paraparë për më 1 nëntor, do të jetë një përballje e drejtpërdrejtë ndërmjet Stojanço Radiçevskit dhe Arkin Jahijit.

Epërsia prej 793 votash e kandidatit të VMRO-DPMNE-së është e konsiderueshme, por rezultati do të varet nga disa faktorë: mobilizimi i votuesve të tyre të deritanishëm, sjellja e votuesve të kandidatëve të eliminuar dhe përfshirja eventuale e qytetarëve që nuk votuan në raundin e parë.

Vëmendje të veçantë do të tërheqë sjellja e votuesve që në raundin e parë e mbështetën VLEN-in, por edhe e atyre që votuan për LSDM-në dhe kandidatët e pavarur.

Nuk ekziston ndonjë formulë matematikore sipas së cilës votat e kandidatëve të eliminuar rishpërndahen automatikisht ndërmjet dy finalistëve.

Raundi i dytë mund të sjellë pjesëmarrje ndryshe në votime, mobilizim tjetër politik dhe një shpërndarje të re të mbështetjes. Kjo e kufizon edhe më shumë mundësinë që raundi i parë të përdoret si bazë e sigurt për parashikimin e rezultatit përfundimtar.

Shifrat zgjedhore si material për propagandën partiake

Një nga pasojat më të pritshme të zgjedhjeve në Bërvenicë është se rezultatet do të përdoren intensivisht në komunikimin politik dhe aktivitetet propagandistike gjatë periudhës së ardhshme.

Secila nga partitë kryesore disponon shifra që mund t’i paraqesë në mënyrë selektive në favor të vet.

VMRO-DPMNE-ja mund të theksojë vendin e parë dhe epërsinë ndaj kundërkandidatit, duke minimizuar njëkohësisht uljen e numrit të votave.

BDI-ja mund ta paraqesë rritjen e konsiderueshme dhe kualifikimin në raundin e dytë si dëshmi të rikthimit politik, pa i marrë parasysh rrethanat specifike lokale.

VLEN-i mund të përpiqet ta relativizojë rënien përmes krahasimeve që i përshtaten më shumë, ose duke theksuar dallimet ndërmjet dinamikës politike lokale dhe asaj kombëtare.

LSDM-ja, nga ana tjetër, mund ta paraqesë rritjen në përqindje si shenjë rimëkëmbjeje, megjithëse shifrat absolute tregojnë se partia mbetet larg konkurrentëve kryesorë në nivel lokal.

Bërvenica si indikator, jo si barometër politik kombëtar

Zgjedhjet në Bërvenicë treguan se mbështetja politike nuk është statike. Brenda një viti, shpërndarja e votave ndërmjet blloqeve kryesore politike pësoi ndryshime të dukshme.

Por këto ndryshime nuk do të thotë se përfaqësojnë një tendencë më të gjerë. Një komunë, një cikël zgjedhor dhe një garë specifike nuk ofrojnë bazë të mjaftueshme për përgjithësimin e disponimit të votuesve në mbarë vendin.

Diferenca prej 284 votuesish krahasuar me zgjedhjet e vitit 2025 është relativisht e vogël dhe nuk ofron bazë të mjaftueshme për përfundime mbi ndryshimet në mobilizimin politik apo besimin ndaj partive politike.

Nga ana tjetër, ndryshimet në shpërndarjen e votave ndërmjet konkurrentëve kryesorë politikë janë më të dukshme, por edhe rëndësia e tyre duhet të shqyrtohet në kontekstin e rrethanave specifike lokale.

Mbështetja e zvogëluar për kandidatë të caktuar nuk nënkupton domosdoshmërisht pakënaqësi më të gjerë ndaj partive që ata përfaqësojnë, ashtu siç rritja e numrit të votave për kandidatë të tjerë nuk është, në vetvete, dëshmi e një rimëkëmbjeje të qëndrueshme politike.

Për përfundime të tilla nevojiten të dhëna shtesë, analiza krahasuese dhe ndjekje e rezultateve zgjedhore gjatë një periudhe më të gjatë kohore.

Prandaj, përfundimi më i rëndësishëm nga raundi i parë në Bërvenicë nuk është se ka ndodhur ndonjë kthesë në skenën politike kombëtare, por se ekzistojnë ndryshime që meritojnë të ndiqen me kujdes, pa përfundime të nxituara.

Partitë pothuajse me siguri do të përpiqen t’i shndërrojnë rezultatet në argumente politike për sukseset e tyre dhe dështimet e kundërshtarëve. Por matematika zgjedhore dhe propaganda politike nuk janë e njëjta gjë me analizën objektive.

Kjo nuk do të thotë se çdo interpretim pozitiv i një rezultati zgjedhor është propagandë. Megjithatë, përvoja tregon se të dhëna të caktuara nxirren nga konteksti për qëllime propagandistike. Në raste të tilla, treguesit e pafavorshëm lihen në heshtje ose rezultati lokal paraqitet si dëshmi e një tendence politike kombëtare.

Përdorimi selektiv i shifrave të sakta mund të krijojë një pasqyrë të gabuar politike po aq efektivisht sa edhe përhapja e informacioneve të pasakta.

Xhabir Deralla, në bashkëpunim me Ekipin Analitik të CIVIL-it

DREJT.MK | Citimi ose ribotimi lejohet vetëm me atribuim dhe lidhje aktive.

MBËSHTETENI CIVIL-IN. DHURONI SOT.

Nëse e vlerësoni punën që bën CIVIL-i, mbështeteni atë.

Mbështetja juaj na mundëson të raportojmë, ta mbajmë aktive platformën për dialog demokratik, të publikojmë përmbajtje edukative, të luftojmë kundër gënjeshtrave dhe të mbrojmë të drejtat e njeriut dhe lirinë.

Mbështeteni CIVIL-in. DHURONI SOT.