CIVIL – Qendra për Liri njoftoi se nga shtypi ka dalë versioni në gjuhën angleze i raportit gjithëpërfshirës për monitorimin dhe analizën e zgjedhjeve lokale “Democracy Navigator 2025 – Zgjedhjet Lokale në Maqedoninë e Veriut: Mësime të Pa-Nxjerra”. Edicioni digjital në gjuhën angleze është i disponueshëm që nga mesi i dhjetorit të vitit të kaluar.
Publikimi prej 136 faqesh bashkon monitorimin në terren të CIVIL-it, analizat dhe rekomandimet e politikave publike që lidhen me zgjedhjet lokale turbulente të vitit 2025, të mbajtura në tetor dhe nëntor në Maqedoninë e Veriut. Publikimi është rezultat i një pune disamujore të ekipeve të CIVIL-it për monitorim, kërkim dhe analizë, si dhe të ekipit për prodhim mediatik, e realizuar në koordinim të ngushtë me partnerë vendorë dhe ndërkombëtarë, përfshirë partnerët në kuadër të Iniciativës Globale për Mbrojtjen e Demokracisë (DDGI).
Raporti u prezantua për herë të parë publikisht më 15 dhjetor 2025, në ngjarjen përmbyllëse të Javës së të Drejtave të Njeriut dhe programit Mbrojtja e Demokracisë: Horizonte të Lirisë. Menjëherë pas kësaj, ai u integrua dhe u publikua plotësisht online, ndërsa tani është i disponueshëm edhe në format të shtypur, që përbën një hap të rëndësishëm drejt sigurimit të qasjes afatgjatë për institucionet, studiuesit, vendimmarrësit, shoqërinë civile dhe publikun.
Dokumentim, jo ritual
“Mësime të Pa-Nxjerra nuk është një publikim ceremonial paszgjedhor. Ai dokumenton dobësitë strukturore, regresin demokratik dhe dështimet institucionale të vërejtura gjatë zgjedhjeve lokale dhe i vendos ato në një kontekst më të gjerë të qëndrueshmërisë demokratike, kërcënimeve hibride dhe erozionit të besimit publik,” deklaroi Presidenti i CIVIL-it, Xhabir Deralla, me rastin e daljes së edicionit të shtypur.
Raporti kombinon gjetjet nga vëzhgimi afatgjatë dhe afatshkurtër i zgjedhjeve, analizën e mjedisit politik, ligjor dhe mediatik, sinjalet e paralajmërimit të hershëm dhe faktorët e rrezikut, si dhe rekomandime konkrete të politikave publike të destinuara për institucionet, aktorët politikë, shoqërinë civile dhe partnerët ndërkombëtarë.
Publikimi përbën një pjesë qendrore të projektit Democracy Navigator të CIVIL-it, të mbështetur nga Ministria Federale e Punëve të Jashtme e Gjermanisë në vitin 2025. Ai përfaqëson gjithashtu një vazhdimësi të kuadrit më të gjerë strategjik të CIVIL-it, të prezantuar në publikimin global “Mbrojtja e Demokracisë dhe të Drejtave të Njeriut: Raport dhe Rekomandime të Politikave Publike”, botuar në mars 2025 dhe tashmë i prezantuar në disa qendra evropiane, përfshirë Londrën, Romën, Berlinin, Brukselin, Kievin dhe qytete të tjera.
Qasje digjitale dhe disponueshmëri shumëgjuhëshe
Edicioni i plotë online i raportit mbetet i disponueshëm në platformën mediatike të CIVIL-it në gjuhën angleze, maqedonase dhe shqipe.
Aktualisht është në vijim publikimi i raportit në formën e një serie kapitujsh tematikë në platformat mediatike të CIVIL-it:
Kjo siguron qasje të gjerë publike dhe përfshirje ndërmjet komuniteteve të ndryshme gjuhësore. I gjithë përmbajtja është publikuar nën licencën Creative Commons 4.0, duke mundësuar përdorim të lirë në përputhje me kushtet e licencës.
Nga monitorimi te llogaridhënia
Edicioni i shtypur i Mësime të Pa-Nxjerra nuk synon vetëm dokumentimin, por edhe të shërbejë si mjet për llogaridhënie, reflektim dhe reforma. Siç theksoi CIVIL në deklaratën e saj vjetore më 31 dhjetor:
“Kjo nuk është një përmbledhje e fundvitit. Kjo është një shenjë e fundvitit. Kjo nuk është një festë e mbylljes, por një refuzim i komoditetit dhe manipulimeve.”
I njëjti parim udhëheq edhe këtë raport: erozioni demokratik nuk ndalet — prandaj as vëmendja publike nuk duhet të zbehet.
CIVIL – Qendra për Liri
