Në konferencën ndërkombëtare “Mbrojtja e Demokracisë: Horizontet e Lirisë”, Dr. Wolfgang Ressmann, President i Dialogut Media, mbajti një fjalim të fuqishëm dhe të pakompromis mbi sfidat ekzistenciale me të cilat përballet demokracia evropiane.
Duke e lidhur legjitimitetin demokratik drejtpërdrejt me fuqinë ekonomike, sovranitetin teknologjik dhe lirinë e medias, Ressmann paralajmëroi për kërcënime të brendshme dhe të jashtme në rritje – nga regjimet autoritare dhe populizmi i krahut të djathtë deri te fuqia e pakontrolluar e gjigantëve globalë të teknologjisë. Në fjalimin e tij, ai bëri thirrje për unitet evropian, sundim të shumicës, pavarësi strategjike nga SHBA-ja dhe Kina dhe mbështetje të fortë për Ukrainën si një shtyllë kyçe e mbijetesës demokratike të Evropës:
Do të doja të thoja disa fjalë rreth kornizës në të cilën po diskutojmë mbrojtjen e demokracisë sot.
Një aspekt thelbësor është dimensioni ekonomik. Legjitimiteti demokratik nuk bazohet vetëm në vlera dhe institucione, por edhe në performancën ekonomike dhe sigurinë sociale. Në këtë kuptim, Evropa përballet me sfida serioze.
Ka edhe lajme të mira. Bashkimi Evropian sot ka rreth 450 milionë njerëz, dhe me shtetet anëtare të ardhshme do të arrijë pothuajse 500 milionë qytetarë. Kjo i jep Evropës potencial të madh për rritje, inovacion dhe ndikim global.
Megjithatë, pyetja kryesore është nëse jemi në gjendje ta përqendrojmë dhe ta përdorim këtë fuqi njerëzore dhe ekonomike në mënyrë efektive.
Aktualisht po shohim përpjekje – veçanërisht të lidhura me axhendën politike të Donald Trump – për të dobësuar dhe fragmentuar Bashkimin Evropian duke mbështetur në mënyrë selektive shtetet anëtare individuale, si Italia dhe të tjera. Kjo strategji përbën një rrezik real. Evropa duhet të jetë plotësisht e vetëdijshme për këtë.
Një nga përfundimet më të rëndësishme është se Evropa, së bashku me të gjitha shtetet anëtare aktuale dhe të ardhshme, duhet të kuptojnë se pavarësia nuk është më një zgjedhje, por një domosdoshmëri. Epoka e tregtisë së lirë plotësisht të lirë dhe të bazuar në ideologji ka mbaruar. Ne duhet të ripërcaktojmë rritjen ekonomike, sigurinë dhe të drejtat demokratike bazuar në forcën tonë.
Tregu i vetëm evropian është një nga tregjet më të forta në botë. Është një burim strategjik që duhet ta mbrojmë dhe ta zhvillojmë më tej.
Një aspekt tjetër kyç – i lidhur ngushtë me median dhe demokracinë – është roli në rritje i gjigantëve globalë të teknologjisë. E them këtë shumë qartë: të ashtuquajturit gjigantë të teknologjisë po bëhen gjithnjë e më shumë armiq të demokracisë evropiane.
Ata fitojnë shuma të mëdha parash në Evropë, ndërsa transferojnë kapital përtej oqeanit dhe përdorin pushtetin e tyre për të ndikuar dhe destabilizuar sistemet demokratike – duke përfshirë mbështetjen e forcave politike armiqësore ndaj Evropës.
Kjo është arsyeja pse Evropa ka nevojë urgjente për infrastrukturën e saj dixhitale dhe të IA-së: qendra të dhënash, sisteme cloud, kapacitete ruajtjeje dhe platforma teknologjike.
Ne të gjithë përdorim Zoom, Google Drive dhe shërbime të ngjashme sepse janë të lira dhe të lehta për t’u përdorur. Por Evropa duhet të jetë në gjendje të ndërtojë alternativa konkurruese. Vetëm me një infrastrukturë të fortë evropiane do të jemi në gjendje t’i rregullojmë në mënyrë efektive këto korporata përmes mjeteve si Akti i IA-së dhe rregulloreve dixhitale.
Qëllimi nuk është t’i nxjerrim nga Evropa, por t’i rregullojmë ato në një mënyrë që vendos shoqërinë evropiane dhe industrinë evropiane në qendër.
Më lejoni t’ju kujtoj një shembull historik: Airbus. Në një kohë kur Boeing dominonte industrinë globale të aviacionit, Evropa vendosi të vepronte së bashku. Sot Airbus është një lider botëror.
Nëse Evropa dëshiron – Evropa mundet.
Ky duhet të jetë një mesazh i qartë – për Trumpin, për Shtetet e Bashkuara dhe për Kinën.
Evropa është ekonomikisht e fortë. Evropa është e fortë për shkak të vlerave të saj demokratike. Por ne duhet të luftojmë për mbijetesë dhe forcë ekonomike.
Kjo gjithashtu do të thotë përballje me lëvizjet populiste të krahut të djathtë në Evropë që janë simpatizante ndaj Trumpizmit dhe Rusisë së Putinit. Këto forca janë armiqtë e brendshëm të demokracisë.
Aktualisht po shohim qeveri që përpiqen të balancojnë angazhimet demokratike me aleancat autoritare. Italia është një shembull. Udhëheqja e saj e di shumë mirë se sa e varur është nga Bashkimi Evropian.
Por kjo gjithashtu do të thotë që shtetet demokratike në qendrën politike nuk duhet të tolerojnë më sjelljen penguese nga qeveritë si ajo në Hungari dhe të tjera.
Parimi i unanimitetit në vendimet kyçe evropiane duhet të rishqyrtohet. Evropa ka nevojë për vendimmarrje me shumicë bazuar në parimet demokratike.
Ne gjithashtu duhet të pranojmë një të vërtetë të dhimbshme: disa sisteme jodemokratike brenda BE-së janë financuar me para evropiane. Rrjeti i korruptuar i regjimit të Viktor Orbán në Hungari mbahet me fonde të BE-së. Kjo është e papranueshme.
Evropa duhet ta bëjë të qartë: nëse qeveritë minojnë demokracinë, flukset financiare duhet të ndalen. Epoka e kompromiseve të pafundme në këtë fushë ka mbaruar, nëse Evropa dëshiron të mbijetojë si një fuqi demokratike.
Pavarësia gjithashtu do të thotë autonomi strategjike. Evropa ka nevojë për industrinë e vet hapësinore, sistemet e veta satelitore dhe aftësitë e veta të lëshimit – civile, shkencore dhe ushtarake.
Ne nuk duhet të mbështetemi te perandoria e Elon Musk ose te raketat ruse për akses në hapësirë.
Evropa duhet të jetë gjithashtu mjaftueshëm e fortë ushtarakisht për të mbrojtur veten. Nuk ka sovranitet demokratik pa siguri.
Në një botë pas tregtisë së lirë, kapitali dhe industria evropiane duhet të përshtasin investimet me interesat politike dhe demokratike. Kjo përfshin vendimet strategjike për investime në Kinë dhe Shtetet e Bashkuara.
Duke u kthyer në hapësirën e medias dhe informacionit: nëse Evropa ndërton ekosistemet e veta dixhitale dhe mediatike – duke përfshirë platformat sociale – ajo do të jetë në gjendje të zbatojë rregullore të vërteta dhe të mbrojë lirinë e shprehjes sipas standardeve demokratike evropiane.
Nëse korporatat globale të teknologjisë duan të vazhdojnë të fitojnë para në Evropë, ato duhet të pranojnë ligjin evropian. Evropa nuk duhet të pranojë frikësime ose kërcënime për hakmarrje ekonomike.
Evropa duhet të zgjohet. Ne kemi fuqi të mjaftueshme. Ne kemi njerëz të mjaftueshëm. Ne kemi njohuri, kulturë dhe diversitet. Ky diversitet është forca jonë.
Liria e medias luan një rol vendimtar. Mediat formojnë opinionin publik dhe i ndihmojnë qytetarët të kuptojnë se si duan të jetojnë. Kjo është arsyeja pse mbrojtja e lirisë së medias është e pandashme nga mbrojtja e demokracisë.
Këtë vit, përmes projekteve të Dialogut Media në shtetet anëtare të BE-së të Evropës Lindore, kemi parë si madhësinë e sfidave ashtu edhe potencialin e madh.
Ne përballemi me tre fronte kryesore:
– mbrojtja e Ukrainës nga agresioni imperialist rus;
– lufta kundër populizmit të krahut të djathtë dhe autoritarizmit në Evropë;
– dhe rezistenca ndaj forcave jodemokratike që veprojnë brenda qeverive evropiane.
Uniteti ynë është çelësi. Uniteti midis demokratëve, uniteti në mbrojtjen e Ukrainës dhe uniteti në përballjen me armiqtë e brendshëm dhe të jashtëm të demokracisë.
Nëse veprojmë tani, Evropa mund të mbetet një forcë demokratike vendimtare pas 10 dhe 20 vjetësh.
Nëse hezitojmë, rrezikojmë të humbasim gjithçka që kemi ndërtuar.
U urojmë gjithë të mirat Ukrainës – dhe faleminderit shumë.
Shikoni videon e plotë nga konferenca:
