CIVIL-i publikoi transkriptin e plotë të pjesës së parë të intervistës së gjerë ekskluzive me Prof. Dr. Stevo Pendarovski, ish-President i Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe një nga analistët më me përvojë në sigurinë, inteligjencën dhe gjeopolitikën në rajon dhe më gjerë.
Në këtë intervistë, Pendarovski foli hapur, me argumente dhe me saktësi të paparë rreth operacioneve hibride që prekin vendin – dhe shqiptoi ndoshta paralajmërimet më të ashpra ndonjëherë.
CIVIL: Si e vlerësoni situatën me kërcënimet hibride në vitin 2025 me të cilën përballet Maqedonia e Veriut? Cilat janë format më të rrezikshme të ndikimeve politike, mediatike dhe të sigurisë që shihni sot në lidhje me vendin tonë? Dhe së fundmi, si e vlerësoni qëndrimin ose qëndrimin se Maqedonia e Veriut, nga një shënjestër e kërcënimeve dhe sulmeve hibride, po shndërrohet ngadalë në një shtet përfaqësues për interesat ruse, për interesat ruso-serbe në Ballkanin Perëndimor?
PENDAROVSKI: Shkurt dhe qartë. Maqedonia ka qenë prej kohësh një shtet i përfaqësuar. Nuk është vetëm një shtet kalimtar ose një shtet që është marrës i lajmeve propagandistike, i propagandës së rreme, i kërcënimeve hibride, dhe kjo ka ndodhur të paktën 7-8 vitet e fundit.
Pra, nëse e përcaktojmë rolin e shtetit tonë, në atë tubacion, siç e quajnë ata, në atë kanal, i cili fillon nga Moska, dhe përmes përfaqësuesve rajonalë zgjerohet në pjesën tjetër, ne jemi një nga nënkontraktuesit e nënkontraktorit kryesor rajonal të botës ruse. Pra, ne nuk jemi vetëm pranues, marrës të lajmeve të tilla ose përhapës të zakonshëm.
Në Maqedoni, ka struktura serioze politike, për të mos përmendur kontekstin e sigurisë, por struktura politike që mendojnë se vlerat kryesore të përhapura nga ideologjia e quajtur bota ruse janë më të mira për ne sesa vlerat kryesore të aleancës euroatlantike dhe aleancës së NATO-s, veçanërisht aty ku ne kemi qenë zyrtarisht anëtarë që nga viti 2020.
Nga ky këndvështrim, tani mund të diskutojmë – sigurisht, nëse pajtohemi si shtet me këtë përkufizim – rreth kundër strategjive kundër ndikimeve të tilla. Megjithatë, nëse themi se jemi ose – kjo është teza ime – se po bëhemi ngadalë bashkë-krijues të disa prej atyre tendencave kryesore që na vijnë nga veriu, atëherë duhet të ngrihet pyetja rreth legjitimitetit politik dhe strategjik të elitave që na udhëheqin aktualisht.
Ne ndiem një valë më të madhe propagande që vinte nga ai koncept i quajtur rusisht.
Përndryshe, bota ruse është një ide e vjetër, sigurisht që daton diku në fillim të shekullit të kaluar, por formalisht në nivelin e një koncepti është formësuar dhe mbështetur nga shteti rus, nga maja e shtetit rus, Federata Ruse që nga viti 2007. Ata formuan një fondacion të quajtur “Bota Ruse” dhe kjo përkon çuditërisht me të ashtuquajturin fjalim historik të Putinit në Konferencën e Sigurisë në Mynih në të njëjtin vit 2007, në të cilin ai njoftoi se do të luftonin ashpër kundër asaj që ata e perceptojnë si një botë unipolare, duke thënë se një vend, duke iu referuar Amerikës, nuk mund të diktojë se çfarë do të bëjnë të tjerët dhe rritjen pas kësaj… Ky është një debat i gjatë, le të mos e përhapim tek të ashtuquajturat parti dhe politikanë sovranistë, përfshirë këtu në rajon, dhe veçanërisht në pjesën perëndimore të Evropës.
Pra, nuk është diçka e re. Megjithatë, në momentin kur ishim në prag të anëtarësimit në aleancën e NATO-s, pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Prespës, kur hyrja jonë në aleancë ishte e afërt, atëherë intensiteti i propagandës ruse u rrit papritur përsëri përmes përfaqësuesve rajonalë këtu, dhe unë pohoj se në shtator kur patëm referendumin për emrin, se gjatë asaj periudhe patëm rritjen ose intensitetin më të madh të sulmeve mbi atë bazë, mbi atë bosht, duhet ta quaj kështu.
E kam thënë publikisht edhe më parë.
Pra, në prag të referendumit për emrin, i cili u mbajt më 30 shtator 2018, mbi 30 faqe interneti u krijuan qëllimisht në hapësirë, për të transmetuar në territorin e Maqedonisë, ku të gjitha ato tridhjetë ose më shumë kishin emra shumë të ngjashëm me portalet ekzistuese, një ndryshim i vogël, një pikë, një presje, një shtesë në fillim, në fund të emrit.
Xhabir Deralla
Kamera dhe montazhi: Arian Mehmeti
Fotografia: Biljana Jordanovska
Prodhimi: CIVIL Media
CC BY 4.0 | Shkarkimi lejohet me përcaktimin e detyrueshëm të atribuimit – lidhja dhe burimi | CIVIL Media
